Emniyet Katsayısı Nedir? Emniyet Katsayısı Nasıl Hesaplanır?

Emniyet katsayısı Nedir? Nasıl hesaplanır?

Mühendislerin bilmesi gereken kavramların başında gelen emniyet katsayısı, anlaşılması zor bir terimdir. Günlük hayatta kullandığımız birçok aracın ve malzemenin emniyet katsayısı vardır. Bu katsayının mühendisler tarafından doğru seçilmesi sayesinde insanlar çoğu aleti güvenle kullanabilirler. Ben de bu yazımda emniyet katsayısı nedir, emniyet katsayısı nasıl hesaplanır sorularına elimden geldiğince cevap vermeye çalışacağım.

Emniyet Katsayısı Nedir?

Emniyet katsayısı; bir elemanın ya da makinenin mekanik ve fiziksel özelliklerine bağlı olarak azami dayanabileceği gerilmenin, maruz kalabileceği maksimum gerilmeye oranı olarak tarif edilir. Başka bir tabirle ifade edecek olursak bir alet ya da makine tasarlarken kullanılan mukavemet değerinin elde olan malzemenin dayanabileceği en yüksek mukavemet değerine oranıdır.

Emniyet Katsayısı Nasıl Hesaplanır?

Emniyet ismini verdiğimiz bu katsayı bir nevi durumumuzu garantiye almak için kullanılan bir güvenlik katsayısıdır . Bu katsayı her zaman 1 den büyük olmalıdır. Yani makine tasarımında kullanılan mukavemet değeri/ malzemenin dayanabileceği mukavemet değeri > 1 olmalıdır. Çünkü kalite ve dayanıklılık 1’den fazla olduğu sürece artar. 1’den daha az değerlere sahip tasarımlar dayanıksız ve tehlikelidir. Örneğin maksimum taşıma kapasitesi 800 kg olan bir asansör üretildiğini hayal edelim. Emniyet katsayısı 1 olursa kullanılan malzeme ve asansör halatı 800 kilograma göre yapılıp tasarlanır. Eğer asansöre öğrenci yurtlarında binildiği gibi 12-13 kişi binecek ise asansörün halatı da bu gerilmeye dayanamaz ve halat kopar. Daha açık bir şekilde anlatacak olursak 12-13 kişi asansöre binildi ve 980 kilogram yük halata etki etti. Tabi emniyet katsayısı da 1 alınmıştı. 1*800=800 denkleminden çıkan sonuca göre asansörün halatı bu duruma dayanamaz. Eğer emniyet katsayısı 1.3 olarak alınmış olsaydı tasarımı 1.3*800=1040 kg değerine göre yapılacaktı. Böylece asansör halatında 800 kg’dan fazla olan gerilmeleri tolere edebilecek bir emniyet sistemi oluşacaktı.

Nelerin Emniyet Katsayısı Belirlenir?

Nelerin Emniyet Katsayısı Belirlenir?

Emniyet katsayısı günlük yaşantımızda pek çok yerde kullanılmaktadır. Teleferikleri taşıyan halatlar, köprüleri tutan halatlar, oturduğumuz sandalyeler, lunaparklarda kullanılan pek çok alette bahsedilen katsayı kullanılmaktadır. Bu katsayı hesaplanırken ekstrem durumlar ele alınmalıdır. Çünkü insan denildiğinde işin içine risk faktörü girer.

Makinelerin çalışma prensibine ve verebileceği zarara göre de emniyet katsayısına dikkat edilmelidir. Günlük yaşamda sıkça kullanılan asansör gibi mekanizmalarda bu katsayı yüksek değerlerden seçilir. Sandalye gibi aletlerde ise bu değer düşük tutulabilir.

Sonuç olarak ; emniyet katsayısı hayatımızda gündelik olarak kullandığımız aletlerde bizleri korumaya yarayan bir güvenlik değeridir. Emniyet katsayısının büyük olması dayanıklılığı ve güvenilirliği arttırır. Tabii ki bu da beraberinde yüksek maliyeti getirir.

Asansörde halatların kopmasına karşın emniyet katsayısı EN-81 standartlarına göre belirlenmiştir. EN-81 elektrikli asansörlerin yapım ve montaj kurallarını içerir. Emniyet katsayısı; iki halatlı tahrik kasnağı için minimum 16 , ikiden fazla halata sahip tahrik kasnakları ve tamburlar için ise minimum 12dir.

Tavsiye Yazı : Perçin Nedir? Perçin Çeşitleri Nelerdir?

Bu yazımda emniyet katsayısı nedir, emniyet katsayısı ne işe yarar gibi sorulara elimden geldiğince yanıt vermeye çalıştım. Soru ve görüşlerinizi yorum kısmından benimle paylaşmayı unutmayın.

YORUM YAP

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir