Veri Nedir ? Veritabanı Nedir ? Big Data Nedir?

Veri nedir diye sorduğumuzda karşımıza çıkan ilk tanım şu şekildedir, “Bir araştırmada, bir tartışmada, bir akıl yürütmede sonuca ulaşabilmek için gereken ilk bilgi”. Peki, gelişen dünyada en önemli güçlerden biri olarak bahsedilen ve sürekli karşımıza çıkan veri, veritabanı, büyük veri(big data) gibi kavramlar nedir hep beraber inceleyelim.

Veri Nedir?

Gerçek Bilgi parçacığına verilen isimdir. Bu bilgiler birden fazla yol ile elde edilebilir. Bunlar; ölçüm, sayım, gözlem vb. metotlar olabilir. Bu bilgileri sadece kağıt üzerinde düşünmek ise haksızlık olur. Günümüzde verilere ulaşmak ve onları saklamak geçmişe göre oldukça kolay. Bu verileri saklamak için büyük veri bankaları bulunmaktadır. Bu veri bankaları amaçları doğrultusunda bilgileri yedekler, sınıflandırır ve saklar.

Uygulamalar Bizi Dinliyor mu?

Günümüzde tek tık ile hiç tanımadığınız bir insan hakkında çok kısa bir süre içerisinde bir sürü veriye ulaşabiliyorsunuz. Okulu, ev adresi, arkadaş çevresi, ailesi ve özel hayatı hakkında bilgi edinmek düşündüğünüzden daha kolay. Paylaşırken oldukça masum görünen bu veriler hayatımızı eğlenceli olduğunu düşündüğümüz bir hale getirirken ilerleyen zamanlarda zorlaştırabilir mi? Bu konu hakkında aslında şimdiden bile komplo teorisi kıvamında bir sürü olay yaşanmış durumda. Bunlar için mahkemeler bile yapılıyor. Hayatımızın merkezine yerleşmiş bu teknoloji dünyası aslında hayatımız hakkında bu veriler yardımıyla karar bile veriyor. Bu olaya şöyle bir örnek verebiliriz. Mesela Trendyol uygulamasını çoğu kişi kullanmıştır. Orada favorileriniz eklediğiniz ürünler başka bir sosyal medya üzerinden Trendyol reklamı çıktığında karşınıza çıkanlarla aynı oluyor. Bu uygulamasının sizi kendisine çekmesinin bir yolu.

Bunu daha da genişletecek olursak son zamanlarda epeyce popüler olan ”Uygulamalar bizi dinliyor mu?” sorusu yer alıyor. Örneğin az önce bir A konusundan bahsettik karşımıza reklamı çıktı tarzda. Bu konu hakkında epeyce popüler çokta güzel bir video bulunmakta. Youtube’da, Is Google always listening: Live Test şeklinde aratırsanız karşınıza çıkacak. Bu videolardan ilkine göre bahsettiği konu hemen google reklamlarda karşısına çıkarken ikinci videoda böyle bir şey olmamaktadır. Günümüzde çoğu program ve uygulama için bizleri dinliyor uyarısında bulunulmasına karşın bunun ne kadar büyük maliyetli bir durum olduğundan kimse bahsetmiyor. O yüzden henüz bütün uygulamalar bizleri dinliyor gibi net bir çıkarımda bulunmamız doğru olmayabilir. Sizler bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz? Bahsettiğimiz bu örneklerin sınıflandırılması ve karşımıza çıkarılması hakkında yorum yapabilmek için veritabanı nedir inceleyelim.

Veri Tabanı Nedir?


Veri Nedir başlığımızı inceledikten sonra bulduğumuz bilgileri sınıflandırarak Veritabanı Nedir sorumuza bir cevap vermiş oluyoruz aslında.
Veritabanı, bilgileri sınıflandırarak depolamaktır. Günümüzde bütün kuruluşların bünyelerinde birer veritabanı sistemi bulunmaktadır. Şirketler çalışanlarının veya ürettikleri ürünlerin bilgilerini başlıklar halinde sınıflandırarak tek tıklama ile zamandan ve uğraştan kar sağlamış oluyorlar.
Veritabanlarını kütüphanelere benzetebiliriz aslında. Veritabanlarının hassasiyetleri ise yer israfı olmadan bilgilere hızlı erişmemizi sağlar.
En güzel örnek ise kendisininde bir türü olan veri bankalarıdır. Şu an içerisinde bile devam eden, dünya üzerinde inanılmaz bir veri yedekleme işlemi gerçekleşiyor. Ve çoğunlukla siz bunlara farkında olmadan izin veriyorsunuz.

Big Data Nedir ? (Büyük Veri)

Türkçeye Büyük Veri olarak çevrilmiş olan Big Data terimi sürekli karşımıza çıkıyor. Peki, Big Data nedir bakalım.
Büyük veri terimi son yıllarda sıklıkla karşımıza çıkan bir kavram gibi görünse bile uzun yıllardır var olan bir terim aslında. Büyük veri günümüzdeki inanılmaz veri kirliliği arasından kullanılabilir olanları ayıklayıp biriktiriyor.

Big Data Nedir, sorumuzun cevabında ise aslında hepimiz yatıyoruz. Günümüz teknoloji dünyasında aslında hepimiz birer büyük veri yaratıcısıyız. Bunu nasıl yapıyoruz sorunun cevabını ise hepimizin bildiği gibi sosyal medya hesaplarınıza yüklediğiniz bilgilerden, telefonlarınıza indirdiğiniz uygulamalara verdiğiniz izinlerin hepsi telefonlarınıza bulunan verilerin başka bir yerde bir tür veri bankasında yedeklenmesi demektir. Maalesef ki artık mahremiyetten ne ölçüde söz edebiliriz net bir fikrimiz yok. İndirdiğimiz uygulamaların neredeyse hepsi konum bilgilerinizden, kameranıza, rehberinize, mesajlarınıza ve galerinize erişebiliyor. Eğer buna izin vermezseniz uygulamayı çoğunlukla kullanamıyorsunuz. Peki, izin verdikten sonra neler oluyor hiç düşündünüz mü? Ne kadar bilginiz güvenli bir şekilde kullanılıyorken ne kadarı hangi amaçlar doğrultusunda yedekleniyor. İnternet üzerinden hiç tanımadığınız bir sürü insanın TC kimlik numarasına, adresine ufak bir araştırma sonucunda hayat hikayesine kadar ulaşabilirken sürekli yanımızda taşıdığımız bu aletler hakkımızda ne kadar veri ve dokümana sahip?

BİG DATA

Veri Nedir ?
3V NEDİR?

Douglas B. Laney, “Büyük Veri”yi 3V olarak tanımladı. 3V, volume (hacim), velocity (hız) ve variety (çeşitlilik) kelimelerinden oluşmaktadır. Bunları inceleyecek okursak eğer karşımıza çıkanlar şu şekildedir:
Hacim: Büyük veri olarak nitelendirdiğimiz kavram hız kesmeden büyümeye ve şekillenmeye devam etmektedir. Bu durumda ise bu verilerle ne yapacağınız gibi soruları düşünerek planlarımızı yapmalıyız.
Hız: Artık her yerden inanılmaz hızlı bir şekilde veri aktarımı durumu söz konusudur. Bu durumda buna gerek donanımsal gerek yazılımsal olarak her açıdan hazır olmalıyız.
Çeşitlilik: Toplanılan veriler birbirinden farklı kaynaklardan ve biçimlerden veri içermektedir. Bu veriler birbirinden farklı kaynaklardan toplanılarak bilgi akışı sağlanmaktadır.

Big Data Ne İşe Yarar?

Bahsettiğimiz bütün bu veri akışı şirketler için önemli bir kar kaynağıdır. Buna bir örnek vermek gerekirse, Pandora isimli müzik dinleme uygulaması, kullanıcıların dinlediği müzikleri, saatlerini ve şehirleri gibi bilgileri analiz ederek sanatçılara hangi şehirlerde saat kaçta konser yapabileceklerini, konsere hangi şarkıyla başlayabileceği gibi birçok bilgiyi satabiliyor. Veya hepimizin kullandığı Spotify dinlediğiniz sanatçıların konserlerini sizlere mail yoluyla yollayarak haber verebiliyor. Veri Nedir sorumuzun cevabı aslında bizi günümüzde inanılmaz bir veri birikmesinin ortasında bıraktı. İnanılmaz bir veri aktarım işlemi hız kaybetmeden devam ediyor ve bu büyük veriler olarak adlandırdığımız bilgiler kullanılabilmek açısından işlenip sınıflandırılıyor.

Bu durumda ise akıllara şu sorular gelebilir? Telefonlarımız Ve bilgisayarlarımızın kamerası ile sürekli karşı karşıyayız. Peki ya izleniyor ve analiz ediliyorsak? Şu an bu yapılmıyor olsa dahi ilerleyen zamanlar içerisinde yapay zeka tarafından günlük hayatımızda yaptığımız her hareket kullandığımız her ürün ve zevklerimiz izlenip, sınıflandırılarak kayıt altında tutulabilir çok rahat bir şekilde. Araba kullanırken bile kendimizi tam anlamıyla emanet edemediğimiz bu yapay zeka bizleri zekamızı bile analiz edecek seviyeye geleceği bir zaman dilimi olursa ne yapacağız?

One Comment

YORUM YAP

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir